Czytam Żmichowskiej krytykę dzieł Hoffmanowej w Polonie…

PolonaDzisiaj, czyli 23 listopada, przypada rocznica urodzin Klementyny z Tańskich Hoffmanowej. Wspominam o tym właściwie tylko po to, by nawiązać do Narcyzy Żmichowskiej, która z dawnej uczennicy szanownej Klementyny stałą się główną krytyczką jej dzieł.

Grażyna Borkowska postawę Żmichowskiej określa mianem strategii pszczoły… Krytyka Narcyzy jest bowiem kąśliwa i ostra, ale zarazem uzasadniona i sprawiedliwa, a przy tym niepozbawiona ironii. Jakiś dowód? Proszę zajrzeć do Dzieł Klementyny z Tańskich Hoffmanowej (1875), a właściwie do wprowadzenia, czyli tekstu Narcyzy Żmichowskiej pt. Przedwstępne słowo do pierwszego oddziału pism  Klementyny z Tańskich Hoffmanowej. To bodaj pierwszy taki przypadek, kiedy zbiór dzieł – wydany pośmiertnie na część autorki – otwiera tekst, bynajmniej niepochwalny, a przeciwnie, bardzo krytyczny.

Tekst Narcyzy Żmichowskiej jest sprzeciwem wobec stereotypowej, patriarchalnej i uprzedmiotawiającej kobietę wizji jej wychowania i kształcenia, którą promowała Hoffmanowa. Krytyka Żmichowskiej jest głosem w sprawie równouprawnienia kobiet. Jest wołaniem o zmianę społeczną w kwestii edukacji dziewcząt. Jest wreszcie krzykiem przebudzenia dla kobiet. To właśnie tam – w Przedwstępnym słowie... – pada słynne zdanie:

Uczcie się, jeśli możecie; umiejcie jeśli potraficie i myślcie o tym, żebyście same sobie wystarczyły, bo w razie potrzeby nikt na was z opieką i wsparciem nie czeka… 

Nie przywołałabym tych słów, gdyby nie Polona, czyli portal Biblioteki Narodowej. Dla mnie bomba!

Advertisements

Informacje o an_ost

Jestem badaczką biografii kobiet. Jestem feministką. Jestem pedagożką. Fascynują mnie dzienniki kobiece. Żyję z... czytania. Próbuję pisać. Na co dzień... uczę (się).
Ten wpis został opublikowany w kategorii KSIĄŻKI, POLECAM! i oznaczony tagami , , , , , . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s